Nadajnik i Odbiornik - podstawy wiedzy

Nadajnik i odbiornik - Teoria

Nadajnik i odbiornik

Zaczynamy od początku


Czyli jeżeli chcemy zajmować się modelarstwem RC a w szczególności modelarstwem samolotowym RC to musimy posiadać do sterowania:

Nadajnik RC
 Jest urządzenie elektroniczne które przekazuje do Odbiornika w modelu (w sposób bezprzewodowy -falami radiowymi)  sygnały z dźwigni sterujących. My poruszając dźwigniami (drążkami) przekazujemy do modelu w sposób proporcjonalny informację o tych ruchach.
Nadajniki opisujemy różnymi parametrami m.in.
  • ilość kanałów - jest to ilość urządzeń którymi może indywidualnie (niezależnie) sterować nadajnik. Dla prostych aparatur mamy od 2 do 6 kanałów, aparatury mogą posiadać nawet i 16 kanałów
  • częstotliwość pracy (nr kanału)- rodzaj pasma na jakim pracuję nadajnik (jak kanały w radiu lub telewizorze) - w Polsce do modelarstwa lotniczego mamy zarezerwowaną częstotliwość 35MHz, od pewnego czasu pojawiły się nowoczesne aparatury pracujące na częstotliwości 2,4GHz.
  • sposób ustawiania parametrów nadajnika -
    • aparatury proste - z minimalnymi możliwościami ustawień parametrów pracy (trymery, D/R, EPO, DXP, Rewers, mixery) - stosowane do prostych modeli
    • cyfrowe z programowaniem - umożliwiają pełną kontrole nad parametrami nadajnika włącznie z pamiętaniem ustawień dla kilku modeli - można zapisać niezależne ustawienia dla każdego modelu
  • sposób ich trzymania - na pulpitowe, pistoletowe i tzw. jeże (trzymane w rękach)
  • moc nadajnika - moc sygnału promieniowania nadajnika
  • sposób ustawiania częstotliwości nadajnika - w obrębie jednego pasma częstotliwości (np 35MHz) nadajniki pracują na różnych kanałach (kanał 55 dla 34,950MHz do kanału 90 dla 35,300 MHz). jest to realizowane po to aby w czasie pracy w jednym miejscu kilku nadajników nie dochodziło do wzajemnego zakłócania i sterowania innymi modelami. każdy może ustawić sobie inny kanał w swoim nadajniku i odbiorniku - i tu wyróżniamy nadajniki w których zmiana odbywa się:
    • przez wymianę kwarcu w nadajniku - w nadajnikach stosujemy tylko i wyłącznie kwarce producenta nadajnika
    • przez cyfrową zmianę w generatorze nadajnika (z syntezą)
    • poprzez programową zmianę w nadajnikach w pełni cyfrowych.
    • w nadajnikach na częstotliwość 2,4GHz nie ma potrzeby zmiany kanałów - stosowany jest specjalny sposób kodowania sygnału z automatyczną zmianą kanału (jak w telefonach komórkowych)
Przeznaczenie nadajników

  • dla modeli kołowych (samochodów) są budowane nadajniki o innej konstrukcji sterowania
  • dla śmigłowców (lub uniwersalne - programowane dla samolotów i śmigłowców)
  • dla modeli okrętów i statków


Odbiornik RC

Jest to urządzenie elektroniczne które odbiera sygnały z nadajnika i przetwarza na impulsy elektryczne które są zrozumiałe przez układy wykonujące jakieś czynności w modelu.
  • ilość kanałów - jest to ilość wyjść którymi może sterować odbiornik jakieś mechanizmy
  • częstotliwość pracy - jak w nadajnikach
  • przeznaczenie odbiorników - mamy odbiorniki miniaturowe ( o małej wadzę i małym zasięgu) do małych modeli i odbiorniki pełno zakresowe do dużych modeli
  • sposób zmiany częstotliwości odbiornika
    • przez wymianę kwarcu w odbiorniku - w odbiornikach można stosować kwarce różnych producentów (choć nie zalecane)
    • przez cyfrową zmianę częstotliwości (z syntezą)
    • w  odbiornikach na częstotliwość 2,4GHz nie ma potrzeby zmiany kanałów - stosowany jest specjalny sposób kodowania sygnału z automatyczną zmianą kanału (jak w telefonach komórkowych)
  • rodzaj przemiany - sposób zamiany sygnału nadajnika na sygnały sterujace
    • pojedyncza przemiana - sygnał z nadajnika jest tylko jeden raz przetwarzany (pomniejszany) 
    • podwójna przemiana - sygnał z nadajnika jest dwa razy przetwarzany (pomniejszany) - powoduję to większą czułość i mniejszą podatność na zakłócenia
UWAGA - do odbiorników rozróżnia się kwarce na pojedyncza i podwójna przemiana (w zależności od odbiornika). W nadajnikach nie ma pojęcia przemiany (jest jeden typ kwarcu)
  • selektywność - parametr określający czułość wybierania z szumu danego kanału
  • czułość - określa jaki minimalny sygnał może odbiornik jeszcze odebrać bez zakłóceń (im mniejsza -liczbowo tym lepiej)


Ważne informacje
Kolejność Załączania nadajnika i odbiornika
 
Zawsze jak uruchamiamy model Rc pamiętajmy o kolejności załączeń. Najpierw włączamy nadajnik a potem dopiero odbiornik.
Odwrotna kolejność może doprowadzić do tego że po załączenia odbiornika może on odebrać przypadkowe sygnały z innej aparatury lub innego urządzenia i spowoduję np. uruchomienie silnika w modelu (a to może grozić wypadkiem -śmigło nawet małego modelu jest niebezpieczne)
Test zasięgu
 
Przed wypuszczeniem modelu starajmy się zawsze przeprowadzać test zasięgu właściwego działania urządzeń. Zawsze się może zdarzyć że w czasie transportu lub prac nad modelem możemy uszkodzić np. kwarc (który jest bardzo wrażliwy) i wtedy np dobrze działający nadajnik zamiast normalnego zasięgu będzie miał tylko kilkanaście metrów.
Jeżeli mamy nadajnik na 35MHz to najłatwiej sprawdzać zasięg przy złożonej antenie - sprawdzajmy czy nie zmniejszył nam się zasięg z wcześniejszym pomiarem.
 
Jak to przeprowadzić - załączamy cały sprzęt (nadajnik potem odbiornik), składamy antenę i odchodzimy od modelu (jeżeli mamy pomocnika to on kontroluje model). Odchodząc od modelu zauważymy że w pewnym momencie model "żyje swoim życiem" jest to miejsce gdzie aparatura gubi zasięg. Z reguły zasięg (przy złożonej antenie nadajnika) dla słabych aparatur na poziomie 20-30m jest dobrym wynikiem
Mając aparaturę 2,4GHz możemy to też przeprowadzić jeżeli zmniejszymy moc nadajnika (niektóre na to pozwalają) lub poprzez wykręcenie anteny nadajnika.
W naszym sklepie możecie państwo znaleźć: